Leestijd: 6 minuten
Er is een zin die ik regelmatig hoor van mensen die voor mijn camera staan. Niet letterlijk zo, maar in variaties. Het klinkt als: ik weet niet zo goed hoe ik moet kijken. Of: ik voel me altijd ongemakkelijk als iemand naar me kijkt. Of, de eerlijkste versie: ik vind het lastig om gezien te worden.
Dat laatste raakt iets. Want gezien worden door een ander begint ergens anders dan je denkt. Het begint niet bij de camera, niet bij de fotograaf, niet bij het licht of de locatie. Het begint bij hoe je naar jezelf kijkt.
Je kunt niet geven wat je niet hebt
Misschien rol je er je ogen bij, maar je moet eerst van jezelf houden voordat je van een ander kunt houden. Het klinkt als iets van een tegeltje, als iets dat je leest in een zelfhulpboek dat je na twee hoofdstukken weglegt.
Maar het is waar. En niet alleen in relaties.
Het geldt ook voor de camera. Als je niet op je gemak bent met wie je bent, zonder de rol die je speelt op je werk, zonder de versie van jezelf die je toont op social media, zonder de houding die je aanneemt als mensen kijken, dan zie je dat. Op elke foto. In elke blik. In de manier waarop je je schouders optilt en je kaak aanspant en je handen niet weet te plaatsen.
Niet omdat er iets mis is met je lichaam. Maar omdat er een afstand zit tussen wie je bent en wie je denkt te moeten zijn.
De spiegel en de camera
Een spiegel liegt. Niet expres, maar door gewoonte. Je hebt je spiegelbeeld zo vaak gezien dat je brein het heeft gladgestreken. Je ziet wat je verwacht te zien, niet wat er is.
Een camera doet dat niet. Een camera laat zien wat er is, zonder filter, zonder gewoonte, zonder het verhaal dat je jezelf al jaren vertelt. En dat kan confronterend zijn. Niet omdat de foto slecht is, maar omdat je voor het eerst ziet wat anderen zien als ze naar je kijken.
De mensen die het mooist overkomen op foto's zijn niet de mensen met het perfecte gezicht of het ideale lichaam. Het zijn de mensen die op hun gemak zijn. Die niet proberen iets te zijn wat ze niet zijn. Die de ruimte innemen die ze nodig hebben, niet meer, niet minder.
En dat begint niet bij posing. Dat begint bij acceptatie.
Wat ik zie als iemand zichzelf niet toelaat
Ik fotografeer al jaren mensen. En ik kan het zien, binnen de eerste dertig seconden, of iemand zichzelf toestaat om er te zijn. Het zit niet in grote dingen. Het zit in details.
Iemand die zichzelf niet toelaat, trekt constant aan haar kleding. Controleert hoe ze eruitziet. Vraagt na elke klik of ze de foto mag zien. Lacht net iets te snel, net iets te breed, alsof ze zich verontschuldigt voor haar aanwezigheid.
Iemand die wél bij zichzelf is, ademt. Staat. Kijkt. Niet perfect, niet geposeerd, maar aanwezig. En dat verschil, die aanwezigheid, dat is wat een foto van goed naar onvergetelijk tilt.
Verbinding begint van binnen
Ik zeg soms tegen klanten, halverwege een shoot: stop even. Doe je ogen dicht. Adem in, adem uit. Niet voor de foto, maar voor jezelf. Voel even waar je staat, hoe je voeten de grond raken, hoe je schouders hangen.
Het klinkt zweverig. Dat weet ik. Maar het werkt. Want in dat moment, als iemand even stopt met presteren en begint met zijn, verandert alles. De schouders zakken. De kaak ontspant. De ogen worden zachter.
Dat is het moment waarop ik afdruk. Niet als iemand poseert. Niet als iemand lacht omdat ik een grapje maak. Maar als iemand even, heel even, gewoon zichzelf is.
Oefening: de binnenkant eerst
Probeer dit eens, niet voor een foto, maar voor jezelf. Ga ergens staan waar je alleen bent. Sluit je ogen. Leg je handen op je buik. Adem drie keer diep in en uit, langzaam, zonder haast.
Stel jezelf dan deze vraag: als niemand keek, hoe zou ik dan staan? Hoe zou ik kijken? Welke uitdrukking zou mijn gezicht hebben?
Open je ogen. Kijk in de spiegel. Wat je ziet is niet je beste hoek of je meest flatteuze kant. Wat je ziet is jij. En dat is genoeg.
Die versie van jezelf, die ontspannen, onbewuste, ongepolijste versie, dat is de versie die ik probeer te vangen. Omdat dat de versie is die mensen raakt als ze naar je foto kijken.
Van jezelf naar de ander
Hier komt het mooie. Als je vanuit die plek opereert, vanuit rust, vanuit acceptatie, vanuit het gevoel dat je er mag zijn zoals je bent, dan verandert niet alleen je foto. Dan verandert hoe je overkomt op anderen. In gesprekken, in vergaderingen, in de manier waarop je een ruimte binnenloopt.
Mensen voelen dat. Ze kunnen het niet altijd benoemen, maar ze voelen het. Iemand die bij zichzelf is, trekt aan. Niet door te schreeuwen of te schitteren, maar door er gewoon te zijn. Volledig. Zonder excuses.
En dat is precies wat een goed portret doet. Het laat iemand zien die er is. Die er mag zijn. Die niet probeert iemand anders te zijn.
De verbinding met een ander, met je klant, je partner, je team, begint bij de verbinding met jezelf. Altijd. En een portret is daar het bewijs van.
Klaar om te laten zien wie je bent? Boek een portretshoot bij BFoto. Geen standaardposes, maar een portret dat past bij jou. Bekijk de mogelijkheden op bfoto.nl.